Kanaliniz icin accessi(erisimi) kontrol etmek

1 · Bu bilgiyi neden bilmek ihtiyacindasiniz?

Bu rehberi okumak icin DALnet sizi tesvik etmektedir cunku:

Eger kanaliniz kotu bir davranisla veya calinma riskiyle karsilasirsa ve siz orada degilseniz, o zaman sorunu cozebilmek icin AOplara veya muhtemelen SOplara ihtiyaciniz olacaktir.
Eger kanaliniz buyuk bir hal alirsa, yurutmek icin SOplara ihtiyaciniz olabilir.
Yanlis kisileri AOp veya SOp eklemek veyahutta yanlis bir sekilde AOp veya SOp eklemek, guvenlik aciklarina yol acabilir ve bu da dost olmayan kisilerin kanalinizda problem yaratmalarina neden olabilir, o yuzden bu ozelliklerin kullanimi hakkinda tam anlamda haberdar olmaniz gerekmektedir.
Kullanicilar uzerinde kalici yasaklamalara ihtiyaciniz olursa, AKICKleri nasil eklemeniz gerektigini bilmeniz icap edecektir.

Kisa bir sekilde, kimi ve nasil SOP veya AOP eklemeniz gerektigi konusunda bir ozet Bolum 9 burada bulunabilir.

2 · AOplar ve SOplar nelerdir?

AOplar ve SOplar kanaliniz uzerinde belirli gucleri olmalarina izin verdiginiz ve yeterince tanidiginiz kisilerdir.

SOplar, AOplardan "daha yuksek" bir seviyeye sahiptirler ve tum sahip oldugu ayricaliklarin disinda ek olarak bazi ekstra guclere de haizdirler. Founder(kurucu) olarak, siz en yuksek seviyedesiniz ve SOplarin ve AOplarin sahip oldugu ayricaliklarin yani sira sadece founderin sahip olabilecegi arti gucleriniz bulunmaktadir. Kendinizi SOp veya AOp listesine eklemenize gerek yoktur.

Bu rehberin arkasinda yatan bir diger amacta, AOplara ve SOplara verilmis olan tum ChanServ guclerinin nasil kullanilacagi konusunda sizleri bilgilendirmektir. IRC uzerinde iken uygun yardim komutlari yazildiginda her komut icin daha fazla bilgi edinmeniz mumkundur.

AOPlar, asagida siralanan su guclere sahiptirler:

Kanala girdiklerinde, op (@) alirlar; her hangi bir nedenden dolayi opsuz kalirlarsa, ChanServ'i kullanaraktan istedikleri bir zaman op alabilirler. (/chanserv help op)
Kanalin diger uyelerinin oplarini alip/vermede ChanServ'i kullanabilirler.(Eger bunu yaparlarsa, hareketin bir sonucu olarak kanaldaki diger kisilerin gorebilecegi bir uyari kanala gidecektir, bu yuzden kimin yaptigi bilinir).(/chanserv help op)
Kanaldan banlanmis iseler, banlarini kendileri acabilirler. (/chanserv help unban)
Tum 'kanala' gonderilmis olan memolari alirlar.Ayrica kendileri de kanalin tumune memo gonderebilirler; memolari kanala sadece AOplar mi, SOplar mi ya da founderin mi gonderebilecegine dair bir kanal ayari vardir. (/chanserv help set memo, /memoserv help send)
Kanaldaki topicin sadece oplar tarafindan degistirilebilmesini ayarlamak mumkundur. (Ayrica, kanaldaki topicin sadece SOplar ve founder tarafindan degistirilmesi icin kanal ayari yapmakta mumkundur.) (/chanserv help set topiclock)
Kanal calinma problemlerine karsin MDEOP komutunu kullanabilirler, ancak bu kanalda SOplar veya founder varsa ise yaramiyacaktir. (/chanserv help mdeop)
Kanal "private" olarak ayarlanmamissa, kendilerini kanala davet edebilirler (kanal invite-only ise, kullanislidir). (/chanserv help invite)
Kanalin AOP,SOP VE AKICK listelerini goruntuleyebilirler. (bakiniz Bolum 4)

SOPlar da su ek guclere sahiptirler:

Kanal calinma olaylarina karsin, MKICK komutunu kullanabilirler, ancak bu komut founder kanalda ise ise yaramayacaktir. ( /chanserv help mkick ) (seeBolum 4 )
Kisilere AOp ayricaliklarini verebildikleri gibi, bunlari geri de alabilirler. (bakiniz Bolum 4)
Kanal icin akickler(kalici ban) ekleyebilirler veyahutta kaldirabilirler. (bakiniz Bolum 7 ve Bolum 8)
ChanServ'i kullanaraktan, kanaldaki tum banlari kaldirabilirler. (/chanserv help unban)
SOPlar icin gonderilmis olan memolari alirlar. (/memoserv help sendsop)

3 · AOP veya SOP verirken dusunmeniz gereken seyler

AOPlar ve SOPlar, siz kanalda yokken, kanalda olabilecek flood yapma ve ele gecirme gibi problemlerle bas edebilecek kisilerdir. Basarili bir kanal yurutmek niyetindeyseniz, kanalin yapilanmasina katki saglayabilecek etkin AOplari(ozellikle) ve Soplari saglamak sizin sorumlugunuz altindadir. Eger kanal da AOp bulunmazsa, flood yapma ve kotu hareketler icin kolay bir hedef olmus olur.

Insanlara AOP veya SOP ayricaliklari verirken, onlara kanal uzerinde biraz da kontrol yetkisi vermis oluyorsunuz, ancak onlar hala sizin kontrolunuzdedir - Her hangi bir zaman, onlarin AOP veya SOP ayricaliklarini silebilirsiniz.

Yinede, halen guvendiginiz kisilere AOP veya SOP vermelisiniz, aksi takdirde bir soruna yol acabilirler. Kalici bir hasar yaratamiyacaklarina ragmen - founder yaptiklari herseyi geri alabilir - ancak ozellikle siz yokken ciddi problemlere yol acabilirler. AOP veya SOP verirken bunlari aklinizda bulundurmaniz gerekmektedir.

Benzer bir not: Kanaldaki hic kimseye asla sifre vermeyin. Bu onlar icin kanali elde etmekle ayni anlama gelir - ortak- founderlik (kuruculuk) DALnet tarafindan desteklenmemektedir ve bir sorun halinde, sifresi olan birisi kanalin tek founderi olarak gorulmektedir.

Bazi durumlarda farkli goruslere de sahip olabilirsiniz ve bu durumlarda ayni fikirde olmaniz onemlidir (Ornegin, founder, kanaldaki diger SOPlara danisilmadan, bir baska SOp eklenmesi gorusunu katilabilir). Ancak DALnet yazilimi ve kadrosu, sonucta kanalin nasil yonetilecegi konusunda tek bir kisinin kanal founderi olarak sorumlulugu olacagini dusunecektir.Lutfen unutmayiniz ki, kanalin sifresini baska biriyle paylasan ve kaybeden birisine, DALnet asla yardim etmez.

4 · AOPlar ve SOPlar nasil eklenir ve cikarilir?

SOp ekleyebilen ve kaldirabilen tek kisi kanal founderidir.SOPlar ve founder, AOP ekleyebilir ve kaldirabilirler. Iki listenin komutlarina AOPlar veya SOPlar ve de founder ulasabilir, ancak siradan kullanicilar ulasamaz.

4.1 Mevcut SOP veya AOPlari listelemek

/chanserv sop #kanal list
/chanserv aop #kanal list

Bu komutlar kanaldaki tum SOP ve AOPlari (ayri ayri) listeler.

Eger buyuk bir kanaliniz varsa, nicklerine veya masklarine dayandirarak sadece secilmis SOplari veya AOplari listelemek sizin icin yararli olabilir:

/chanserv sop #kanal list wildcard
/chanserv aop #kanal list wildcard

(Ornegin, /chanserv aop #kanalim list g* #kanalim AOp listesindeki tum g. ile baslayan nickleri listeleyecektir)

Kullandiginiz hangi listeleme komutu olursa olsun, numarayla listelenmis olan her AOp ve SOpu, gerektiginde cikarmak daha kolay olur (asagiya bakiniz).

4.2 SOPlari veya AOPlari eklemek

/chanserv sop #kanal add nick veya mask
/chanserv aop #kanal add nick veya mask

Bu komutlar, kisileri SOp veya AOp listelerine ekler. InsanLara AOp ve SOp yetkileri vermekle es deger birsey bu.

Genelde AOplari ve SOplari nicklerini(kayitli olmasi gereken) kullanarak eklemelisiniz fakat gerektiginde maskla da yapabilirsiniz.Masklar, kanal ban masklari gibi ayni yonde islerler - ancak tabiki burda AOP ve SOPlara yararlari uzerinde duracagiz - ve bu rehberde aciklanmamaktadir; daha fazla bilgi icin Ban Rehberine bakiniz.

Eger mevcut AOPu(veya adayi) SOp yapmak istiyorsaniz, onu AOp listesinden cikarmaniza gerek yok cunku servisler siz onu SOp listesine ekledikten sonra, onu otomatik olarak aop listesinden silecektir.

Birine AOp vermeden once su komutu yazarak kayitli nickini kontrol etmelisiniz;

/nickserv info nick

ve nicki kayitli degilse kaydetmesini soylemelisiniz.Nicki kayitli olmayan birini AOp eklemeye calisirsaniz, bu da pek de iyi bir fikir olmayan, mask kullanarak ekleme olacaktir. (bakiniz Bolum 5).

Her kanal maksimum olarak 300 AOP ve 100 SOP ile sinirlandirilmistir.Eger bu sayilardan fazlasini ekleme gisiminde bulunursaniz, ChanServ sizi uyaracaktir.

Not: Kullanicilar, nicklerini NOOP moduna getirebilirler, bu da hic bir kanalin AOp ve SOp listesine izinleri disinda eklenmiyecekleri anlamina gelir. Daha fazla bilgi icin /nickserv help set noop.

4.3 SOPlari veya AOPlari cikarmak

/chanserv sop #kanal del numara veya listedeki giris
/chanserv aop #kanal del numara veya listedeki giris

Bu komutlar, insanlari SOP ve AOP listelerinden cikarmakta kullanilmaktadir. SOP ve AOPlar kotu davranislarindan veya herhangi bir nedenden oturu listeden cikarilmis olabilirler.

Bu komutlari bircok farkli sekillerde kullanabilirsiniz; en kolayi ilk olarak uygun listeleme komutunu yazip, silinmesini istediginiz kisinin giris numarasini vermektir.Alternatif olarak, silinmesini istediginiz nicki veya access maskini verebilirsiniz veya listede verilmis olan belli maski.

Eger listede numaralar uzerine verilmis girisleri silerseniz, tek bir seferde tek bir giris silmelisiniz.Numaralar her silinisten sonra degisebilir, bu yuzden dogru numaranin ne oldugunu kontrol etmek icin list komutunu tekrar etmek zorunda kalacaksiniz.

4.4 VERBOSE kipi

Eger kanal icin VERBOSE kipi aciksa, her ne zaman kanalin belli bir bolumunde bir degisiklik yapilirsa (ozellikle, biri AOP/SOP veya AKICK ekleyip cikarirken), kanalda o anda bulunan tum oplar bir mesajla haberdar olacaktir.

Bu ozelligi isler hale getirmek icin:

/chanserv set #kanal verbose on

5 · AOP/SOP listenizde adres masklari kullanma uzerine oneriler

Genelde AOP/SOP listelerinde adres masklari kullanmak yerine nickleri kullanmak en iyisidir. Bunun icin birkac neden vardir:

Her zaman kesin olarak kimin AOP veya SOP oldugunu ayirt edebilirsiniz.
Isteyenler disinda diger bircok kisiye AOP vermek ve bir hata yapmak zor bir ihtimaldir (ornegin mask icerisinde yanlis bir yere * koyarsaniz).
Ayni serveri bir AOP olarak kullanan biriyle problem yasarsaniz, bu gercek kisiyi AOP listesinden cikarilmadan cozulebilir.

Adres masklarini kullanmanin tek bir avantaji vardir:

Otomatik olarak hangi adres masklarinin op alcagini kesin olarak bilebilirsiniz.

Eger AOp vermede adres masklarini kullanmaya karar verirseniz, adres masklarini aciklayan Ban Rehberini okuyunuz.

Bu rehber insanlari banlamada nasil kullanilacagini aciklamasina ragmen, AOp listesi uzerinde kullandiginizda, banlanmis degil verilmis AOPlardir.

6 · Yanlis kisinlerin AOP/SOP olmasindan kaynaklanan sorunlar

(Not: Bu bolum AOPlar hakkinda yazilmistir ancak tum aciklamalar SOPlar icinde gecerlidir.)

Bazi zamanlar, kanalinizin access listesine eklemediginiz halde, kanalda access sahibi olan birine rastlayabilirsiniz. Bunun olmasinin sebebi,

AOP veya SOP'un hostmaski, Op'un Nickserv erisim listesinde var olanla estir.

Kanaliz bos ve de ChanServ yoksa o zaman insanlar kanaliniza girdiklerinde op alabilirler (Ancak her hangi bir ChanServ AOp komutuna erisemezler). Ne yazik ki bu gibi durumlarda yapacak birseyiniz yoktur, ancak ChanServ nadiren birkac dakikadan fazla islevini yitirir.

Ayrica insanlar daha once op olmus birileri tarafindan da op yapilabilir.(ornek: bir AOP veya SOP). Eger boyle birseye izin vermek istemiyorsaniz, OPGUARD diye adlandirilan ve bu bolumun sonunda aciklanmis olan ozelligi kullanabilirsiniz.

6.1 Ayricaliklari olan birisini ortaya cikarmak

Kanalda birisinin neden AOP veya SOP ayricaliklari oldugunu bulmak icin, ChanServ why komutunu kullanabilirsiniz:

/chanserv why #kanal nickname

Bu komutla, kisiye verilmis olan haklarin AOP veya SOP listesine girisini(varsa) acikliga kavusturacaktir ve eger bir problem varsa da gecici bir sekilde cikarilabilir.

6.2 Access(Erisim) listesi problemleri

Insanlari nicklerinden AOP listesine eklediginiz zaman, 'access listesindeki' girisle uyusan her hangi bir AOPunuzun kanalinizda AOP haklarina sahip oldugu anlamina gelir.

AOP olmayan birisi kanalda ChanServ tarafindan oplaniyorsa, o zaman access listeleriyle ilgili bir problem olabilir - noramalde hangi AOPun listede problem oldugunu ayirt edebilirsiniz, cunku AOP olmayan kisi, AOPlarinizdan birisiyle ayni servis saglayicisindan gelecektir (Ornegin aol.com, netcom.com, iquest.net, vb.). Bunu yukarida verilmis olan why komutuyla onaylayabilirsiniz.

DALnet'e baglandiklarinda nicklerini NickServ'e identify ettirerek, access litelerini degistirmelerini veya tamamen silmelerini onererek, AOP ile temasa gecmelisiniz (online degilse memo ile). Bu sirada, opu olan kisi sorun yaratirsa, onu AOP listesinden gecici olarak cikarabilirsiniz.

Eger siz veya onlar NickServ access listelerinin icerigini tam olarak anlayamazsa - sifrenizi her seferinde vermeden , nickinizi DALnet uzerinde kullanimina izin verir, ancak buyuk Internet servis saglayicilarindan birini kullaniyorsaniz, guvenlik zaafini gosterir - o zaman ihtiyaciniz olan aciklamayi NickServ Access Rehberi icermektedir.

Bundan boyle kotu niyetli bir AOPun bilerek access listelerini ayarladigini fark edebilirsiniz, ornegin kanaldaki herkesi op yapar.Bu da insanlari AOP yapmadan once onlara guven duymaniz gereken bir baska nedendir.

Gecici bir cozum olarak, eger access masklariyla bir sorununuz varsa veya guvenligin yukseltilmesi gerekiyorsa, o zaman kanal icin IDENT komutunu kurabilirsiniz.Bu da sadece nickini NickServ'e identify(tanimlatan) nicklerin (nickleri icin sifreleriyle), ChanServ tarafindan AOP yapilmalari anlamina gelmektedir.

Founder su komutu kullanarak kanal icin IDENT kipini kurabilir

/chanserv set #kanal ident on

Eger bunu yaparsaniz, nicklerden ziyade masklari kullanan her hangi bir girisin bir etkisi olmayacaktir.Daha fazla bilgi icin:

/chanserv help set ident

6.3 Istenmeyen oplar

ChanServ kanali idare ettiginde bile, kanalda AOP veya SOP olmayan bazi kisilerin op (@) almasi mumkundur.Bunun ana nedeni bir AOP'un baskalarina op vermesidir.

Siz eger kanal founderi olarak bunun olmasini istemiyorsaniz, OPGUARD ozelligini devreye sokabilirsiniz. Bu ozellik acik oldugunda, kisilerin AOP, SOP veya founder olmadigi surece, ChanServ kanalda op (@) olmalarina izin vermeyecektir (gecici olsa bile). Eger birine op verilmisse, ChanServ hemen onun opunu alacaktir.

Bu ozelligi acik konuma getirmek icin:

/chanserv set #kanal opguard on

7 · AKICKler nedir?

AKICKler, kanaldan ChanServ ayarindaki banlardir ve kanaldan kotu kullanicilari cikarmak icin kullanilir.Kanal bosalmis olsa bile yok olmazlar; kanal founderi veya SOPu silene kadar kalirlar.

Standart kanal banlarindaki anahtar sorun ( Popup menulerinde 'Ban' tusuna bastiginizda veya /ban veya /mode #kanal +b mask komutlari) bunlarin gecici olmasidir; Eger herkes kanaldan cikarsa boylelikle kanal bosalir ve sistem konulmus olan tum normal banlari 'unutur'

Normal sekilde yapilan banlar gecici durumlarla ugrasmak icin yapilir bu yuzden pek de bir problem degildir.Ancak bazen surekli olarak kanala gelip sorun yaratan biriyle karsilasabilrisiniz - bu durumda, onlari kalici bir sekilde banlamaniz gerekmektedir.

Bu gibi bir durumda, banlarla ayni ozelligi tasiyan ancak Servisler tarafindan idare edilen, AKICKleri kullanabilirsiniz - AKICK listesinde olan bir kullanici kanala girdigi zaman, otomatik olarak banlanir ve kanaldan ChanServ tarafindan atilir.Yukarida da bahsedildigi gibi, AKICKler kanal bos olsa bile, silinene kadar kaybolmazlar.

8 · AKICKler nasil eklenir ve cikarilir?

Sadece kanal founderleri ve SOPlari, AKICK ekleme veya cikarma gucune sahiptirler.

8.1 Mevcut AKICKleri listelemek

/chanserv akick #kanal list

Bu komut, kanaldaki mevcut tum AKICKleri listeler ve AOPlar, SOPlar ve founder tarafindan kullanilabilir.

Her AKICK, daha kolay cikarabilmenize yardimci olacak bir numara ile birlikte listelenir.

8.2 AKICKi masktan eklemek

/chanserv akick #kanal add mask

Bu komut kanala bir AKICk ekler. Ban olarak ayni sekilde kullanicinin maskini belli etmelisiniz. - nickname!username@hostname.

Eger banlamaya calistiginiz kullanicinin /whois'indeki adres user@dialup22-81.provider.com boyleyse ve kanalinizin adi #frogs ise, su sekilde yazmaniz gerekecektir /chanserv akick #frogs add *!user@*.provider.com ('Eger kullanici adi ''user'' ise ve provider.com'dan geliyorsa, degisik bir nick kullansa bile o kisi AKICK'tedir')

Kanalda, AKICKlerle ayni sekilde islev goren adres masklari uzerine daha fazla bilgi icin, lutfen Ban rehberine bakiniz.

Tek bir kanal icin, maksimum 200 AKICK ekleyebilirsiniz.

8.3 AKICKi lakaptan(nicknameden) eklemek

/chanserv akick #kanal add nickname

Eger kisinin kayitli bir nicki varsa, nickini kullanarak onu AKICKe ekleyebilirsiniz.Ancak bazi durumlarda, banlardan kurtulmak icin farkli bir nick ile baglanabilir ve bu kullanisli olmayabilir.

Eger banlar icin adres masklarindan anlamiyorsaniz, onun yerine bu yontemi kullanabilirsiniz, ancak maski belirterek yazmak daha saglam bir yontemdir.

8.4 AKICKi cikarmak

/chanserv akick #kanal del numara veya mask

Bu komutu iki degisik sekilde kullanabilirsiniz; en kolayi ilk kullanimi olan, list komutunu kullanip (yukarda verilen) ve silinmesini istediginiz girisin numarasini vermektir. Bir digeri ise, silinmesini isteginiz maski vermenizdir; bu metodu verirken, listedeki girilmis sekliyle tam olarak maski belirtmeniz gerekmektedir.

Listedeki numaralarina dayandirarak girisleri silerseniz, bir defasinda tek bir giris silmelisiniz. Numaralar her silimden sonra degisiklige ugrayabilir, bu yuzden dogru numarayi kontrol etmek icin listeleme komutunu tekrardan kullanmak zorunda kalacaksiniz.

9 · Ozet

SOPlar ve AOPlar yeterince guvendiginiz ve kanal uzerinde bazi gucleri olan kisilerdir.Bunun anlami, kanala girdiklerinde otomatik olarak op (@) olacaklaridir.SOPlar, AOP ve AKICK (Kanaldan surekli olarak ban) ekleyip cikarma kabiliyetine de sahiptirler, bunun icin ozellikle insanlari SOP eklerken dikkatli olmaniz gerekmektedir.

Eger kanalinizda AOP olmasi gerektigine inandiginiz guvendiginiz biri varsa: /nickserv info nick yazip, nickin kayitli oldugunu kontrol ediniz - eger degilse, kaydetmesini soyleyin ve bunu yaptiktan sonra yukaridaki komutu tekrardan yaziniz. Nickin kayitli oldugundan eminseninz, /chanserv aop #kanal add nick yaziniz.
Bazi nedenlerden dolayi kanaliniz bir SOPa ihtiyac duyarsa - ornegin buyuk bir kanalsa ve AOP seciminiz gibi kanali idare etmek icin yardima ihtiyaciniz oldugunda: SOP eklemek istediginiz kisinin guvenilir biri oldugundan emin olun ve yukaridaki gibi nick kaydini kontrol edip ve daha sonra soyle yaziniz /chanserv sop #kanal add nick.
Daha sonraki gunlerde, kisilerin artik guvenilmez oldugunu veya IRCi biraktigini veya benzer bir nedenden onlari AOP veya SOP listesinden cikarma geregi duyarsaniz: /chanserv aop veya sop #kanal list yaziniz. O kisi icin girisi buldugunuzda, numarayi not etmeli ve soyle yazmalisiniz: /chanserv aop veya sop #kanal del numara.
Eger birini surekli bir bicimde banlama geregi duyarsaniz: Su komutu kullanarak (kanaldaki soplar veya founder; AOPlar degil) onlari AKICK listesine ekleyebilirsiniz /chanserv akick #kanal add mask, sorun yaratan kisi icin maskin standart ban mask oldugu yer. AKICKleri, daha sonraki zamanlar AOP veya SOP cikarmak gibi benzer bir yolla cikarabilirsiniz. (Bakiniz Bolum 8.)